« دکتر حسن سرایی | صفحه‌ی نخست | پاورقی مرثیه‌ی سال‌های پاییز »

22 دی 1386

فوتبال، حوزه‌ی عمومی، جهانی‌شدن و دکتر رفیع‌پور

حرف راجع به موضوع فوتبال در ایران بسیار می‌شود زد. در شرایط فعلی فوتبال به یکی از عرصه‌های جالب پژوهش نظری و میدانی برای جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی تبدیل شده است.
موضوعی که یک سالی است دارم به آن فکر می‌کنم و شاید موضوع پایان‌نامه‌ام هم همین باشد شکل‌گیری چیزی شبیه حوزه‌ی عمومی در فوتبال ایران است. گفتگو و مباحثه‌ی عمومی مردم درباره‌ی مسایل مربوط به آن مملکت بیش و پیش از هر حوزه‌ی دیگری در ایران رواج پیدا کرده است. تعداد قابل توجهی روزنامه‌ی ورزشی هر روز منتشر می‌شود که عمده‌ی مطالب آن‌ها درباره‌ی مسایل مربوط به فوتبال است و ضمن آن‌ها نقد و مباحثه پیرامون برنامه‌ریزی و برنامه‌ریزان فوتبال و اتفاقات حول و حوش فوتبال صورت می‌گیرد.
فوتبال به دلیل ماهیتش یکی از معدود حوزه‌هایی است که نظام سیاسی اجازه داده است از دسترس ایدئولوژی حاکم بر سایر حوزه‌ها مصون بماند. در رادیو و تلویزیون ایران تنها برنامه‌ای که به پخش اذان ترجیح داده می‌شود پخش مستقیم فوتبال است.
اگر یادتان باشد چند وقت پیش یکی از بازیکنان پرسپولیس در روز مسابقه‌ای که ظاهرن همزمان شده بود با شهادت امام جواد، پس از به ثمر رساندن گل پیراهنش را بالا زد و زیر پیراهن سیاهش را که روی ان نوشته شده بود «یا جواد الائمه» به دوربین‌ها نشان داد. برنامه‌ی نود همان هفته در بخش کارشناسیش این اقدام را مستحق توبیخ دانست.
مسئله‌ی جالب دیگری که به ویژه اخیرن حساسیت و اهمیت بیشتری پیدا کرده است، رابطه‌ي فوتبال ایران است و جهانی شدن. ایران در این حوزه همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد راحت‌تر زیر بار دیدگاه سازمان‌های بین‌المللی رفت.این موضوع هم می‌تواند موضوع خوبی برای یک رساله باشد در مقایسه با گرفتن r2 قد افراد با توسعه‌ی سیاسی.
ظاهرن حکومت فوتبال را حوزه‌ای متمایز از سایر حوزه‌ها تصور می‌کند و می‌کوشد با بازگذاشتن فضا در آن جلوی تراکم فشارها در حوزه‌های سیاسی را بگیرد. اما به نظر من هیچ بعید نیست این شرایط دقیقن به ضررش تمام شود و ضمنن دلیلی ندارد شرایط حاکم بر این حوزه‌ی اجتماعی به سایر بخش‌ها سرایت نکند.
مشخصن برنامه‌ی نود در شکل‌گیری مباحثه‌ی عمومی، ایجاد حساسیت در افکار عمومی و کلن ایجاد فضای مدرن در فوتبال ایران نقش مهمی داشته است.
در خصوص فاجعه‌ای که در بازی سپاهان و پرسپولیس اتفاق افتاد برنامه‌ی نود مصاحبه‌ای را ترتیب داده بود با دکتر فرامرز رفیع‌پور. وقتی عادل فردوسی‌پور گفت با یکی از جامعه‌شناسان برجسته‌ی کشور گفتگو کرده‌اند درباره‌ی فوتبال خیلی خوشحال شدم. از این بابت که بالاخره جامعه‌شناسی ایران هم به این تنها موقعیت مباحثه‌ی عمومی وارد شده است. از زیارت دوباره‌ی استاد قدیمی در صفحه‌ی تلویزیون هم خوشحال شدم. 
اما حرف‌های دکتر رفیع‌پور به معنای واقعی کلمه کلیشه‌ای و بی‌ربط بود. این‌که بیایید فرهنگ‌سازی کنیم و الگویمان مرحوم تخنتی باشد که بچه محل ما بود و چند تا خاطره هم ازش دارم که... . حرف‌های استاد من به هیچ وجه جامعه‌شناختی نبود. من حس کردم رفیع‌‍پور دیگر کتاب هم نمی‌خواند.
شرمنده‌ام که بگویم جامعه‌شناسی ایران با این وضع اسف‌بارش، این بی‌باری و مخنث بودنش در برابر همه چیز فقط به درد همین مصرف کردن بیخود منابع و ژست گرفتن‌های مبتذل می‌خورد و بس.

سالار کاشانی 22 دی 1386 10:34 قֽظֽ

دنبالک

نشانی ارسال دنبالکURL:
http://www.paaiiz.com/cgi-bin/mt/mt-tb.cgi/49

نظرات

نوشته‌ی ُسید

درباره فوتبال و حوزه عمومی موافقم. در این که زیاد این حوزه را باز گذاشته اند شکی نیست اما این که تا چه حد این مسئله خارج از کنترل سیاستگذاران است، جای سوال است!
درباره دکتر رفیع پور هم ... به نظرم در حد برنامه نود و مخاطبان عام آن شاید بیش از این و بهتر از ایشان هم کسی در جامعه شناسان ما پیدا نمی شد که حرف بزند. در شرایط این برنامه و چند دقیقه مهلت و... که فقط یک شو بود تا بگویند به مسائل جامعه شناسی هم توجه داریم، جایی برای بحث عمقی نیست البته همه کارهای مملکتمان شو و شعار شده و در این مورد نیز به نظرم بیش از آن که مشکل رفیع پور باشد، مشکل از خود برنامه سازان بود!
---
سالار: اتفاقن من هم گفتم بعید نیست این حوزه اذیتشون کنه به زودی.
ضمنن رفیع‌پور حدود نیم ساعت حرف زد در سه بخش.

22 دی 1386 0:05 بֽظֽ

نوشته‌ی رضا

فوتبال بحث مهمی است که من هم به آن فکر می کنم. اگر بتوانی با یک تئوری منسجم مثل تئوری هابرماس ،بوردیو و... پایان نامه ات رو این موضوع بگیری فکر کنم حداقل از نظر نظری و علمی بسیار عالیه.
از نقدهات بر داستان گونه من خیلی ممنون. در مورد اول که حرفی ندارم بزنم و حتما درست می گی و باید اصلاح شود.اما در مورد دوم فکر کنم بتونم از منطق داستان دفاع کنم. به نظر من افتادن چنین اتفاقی محتمل است.
در هر حال بسیار بسیار مخلصیم

23 دی 1386 1:18 بֽظֽ

نوشته‌ی احسان

اميدوارم با خوندن بيشتر صحيفه ي نور به لحاظ تءوريك بتونم كمكي بهت بكنم مخصوصا كه تو اين حوزه ي فوتبال، جوان ها و پا برهنه ها نقش زيادي داشتن.
*
ولي جداي از شوخي اگه تو اين موضوع پايان نامه بگيري خيلي تاپه، كلي حال كردم.
*
تازه اونوقت مي توني تو هم بري تو برنامه ي نود و كلي حرفاي دهن پر كن روشنفكري بزني، از اونا كه زوج جوان ما ازش دچار ملال شدن، به هر حال جامعه شناسي هم يه جورايي يه حرفه ي روشنفكريه ديگه
*
ملال از امر متعالي ملال از امر روزمره ملال از شاعري ملال از فارغي
ملال از ملال به قول كوندرا تنها چيزيه كه باز با شور ميتونه يه عده آدمو دور خودش جمع كنه
ولي گور پدر كوندرا
*
فكر كنم بهتره يه چند تايي بزنم زير توپ و بعدشم ايده هاي توپ سالار رو گوش كنم ...
ميشه مايوس بود يا اميدوار اما ملالت آورنبود

23 دی 1386 3:05 بֽظֽ

نوشته‌ی شعبون استخوني

آخه آدم حسابي تو رو چه به فوتبال؟ D:
از تهرون چه خبر؟
قراره جنعه بيايم كار بيضايي رو ببينيم.
ميايي كه؟

25 دی 1386 1:58 بֽظֽ

نوشته‌ی م.ا.ک

یکی از مهمترین عللی که دیگه استادها هم کتاب نمی خونن اینه که صداوسیما شده دانشگاه عمومی!!! مدیر گروه هاش هم رئیس شبکه هان که شاید باشون کمی آشنا شده باشی .استاداش هم که مجریان اندیشمندش اند. دانشجو هم که کم نداره.

25 دی 1386 4:29 بֽظֽ

نوشته‌ی خانم قوامی

سلام آقای کاشانی
وبلاگ خوب و زیبا و پر محتوایی دارید. اگر مایل باشید تبادل لینک بنماییم!

1 بهمن 1386 11:34 قֽظֽ

نوشته‌ی نسرین

با مطلبی درباره گوشت لوبیا به روزم! برای اعاده حیثیت از غذاتون یه سری بزنی بد نیست! :D:

1 بهمن 1386 0:34 بֽظֽ

نوشته‌ی م.ا.ک

برگزیدگان اولین جشنواره بین المللی فارابی معرفی شدند
....
فرامرز رفیع پور به عنوان رتبه اول و عبدالوهاب شهلی بر به عنوان رتبه جوان گروه علوم اجتماعی و ارتباطات معرفی شدند. فردی در این گروه به عنوان رتبه های دوم و سوم و قابل تقدیر معرفی نشد.
...

6 بهمن 1386 4:05 بֽظֽ

ارسال نظر