« پافشاری شگفت مرگ | صفحهی نخست | جایگاه حاشیهای طبقهی متوسط جدید در ایران (2) »
1 دی 1386
جایگاه حاشیهای طبقهی متوسط جدید در ایران (1)
توی این پست و پستهای دیگری چند تا مشق کوتاه مینویسم راجع به جایگاه طبقهی متوسط جدید در ایران.
از مفهوم طبقه یا طبقات متوسط در تاریخ جامعهشناسی دو برداشت صورت گرفته است: طبقهی خردهبورژوازی و طبقهی کارگران یقهسفید یا کارمندان و تحصیلکردهها.
مارکس معتقد بود خردهبورژوازی به تدریج در طبقات سرمایهدار و کارگر حل و با گذشت زمان امحا خواهد شد؛ چیزی که در عمل با گذر زمان اتفاق نیفتاد. پولانزاس (1975) برای رفع این نقیصه از تئوری مارکس تلاش کرد با تاکید بیشتری روی طبقهي متوسط به نحوی واقعیت رو به رشد این طبقه را در تئوری مارکسیستی جا دهد. او به این منظور خردهبورژوازی را قابل تفکیک به دو دسته میداند: خرده بورژوازی سنتی و خرده بورژوازی جدید.
«بر طبق تحليل او، خرده بورژوازي جديد در فرايند رشد سرمايه داري به تدريج جانشين خرده بورژوازي سنتي شده است. خرده بورژوازي سنتي که متشکل از طبقات باقيمانده از شيوه هاي توليد پيشاسرمايه دارانه بودند، مانند کسبه، پيشه وران، دهقانان و …، به مرور زمان به سمت مدرن شدن حرکت مي کنند. خرده بورژوازي جديد شامل کارمندان و صاحبان حرفه هاي جديد مي شوند.»1
در نتیجه به نظرم پولانزاس مجبور میشود برای حفظ تئوری انقلابی مارکس این دو قشر طبقهی متوسط را با هم یککاسه کند: «هر دو طبقه با وجود اين که متعلق به دو شيوه توليد متفاوت هستند، نسبت به مبارزه طبقاتي اصلي در جامعه مواضع يکساني اتخاذ مي کنند. در نتيجة اين وضع وحدت ايدئولوژيک ميان خرده بورژوازي سنتي و مدرن پيش مي آيد و از همين رو است که مي توان آن دو را افراد يک طبقه دانست. به عبارت ديگر اين دو طبقه از لحاظ ايدئولوژي يک طبقه واحد را تشکيل مي دهند. عناصر اصلي اين ايدئولوژي عبارت است از: فردگرايي، اصلاح گرايي و قدرت پرستي.»2
سایر متفکرین معمولن طبقات متوسط را به دو طبقهی متوسط سنتی و متوسط جدید تقسیم کردهاند. این طبقات، طبقات منسجمی نیستند و نه تنها فاصلهای مابین طبقهی متوسط جدید و متوسط سنتی وجود دارد، بلکه خود طبقهی متوسط جدید هم متشکل از اقشار گوناگونی است.
کل این نظریات راجع به کشورهای سرمایهداری و سرمایهداری پیشرفته است. اما در مورد کشورهای توسعهنیافته طبقهبندیهای گوناگونی وجود دارد که یکی از مشهورترین آنها کار پال باران (1957) است که با تقسیم ساختار اقتصادی این جوامع به دو بخش مدرن و سنتی یا شهری و روستایی، 6 طبقه را در جوامع توسعه نیافته از هم متمایز میکند: طبقات بالا، متوسط و پایین شهری، طبقات بالا، متوسط و پایین روستایی.
ادامه دارد
1. http://www.hafteh.de/?p=607
2. همان
سالار کاشانی 1 دی 1386 11:54 قֽظֽ
دنبالک
نشانی ارسال دنبالکURL:
http://www.paaiiz.com/cgi-bin/mt/mt-tb.cgi/44
نظرات
نوشتهی معين
ببين يه لطفي كن
لينك منو، لينك پست بذار نه لينك داستان. كه ملت بتونن كامنت بذارن!